Osmanlı’da Kadın Yazarlar ve İlk kadın Dergisi

Osmanlı’da Kadın Yazarlar ve İlk kadın Dergisi

Osmanlı’da Kadın Yazarlar ve İlk kadın Dergisi : Osmanlının son yıllarında orta ve üst sınıftan gelen kadınlar, haremliklerinden çıkıp giderek daha fazla kamu alanlarına girmeye başladılar. İlk önce yazıları ile meydana çıktılar. Yazılarında var olan cinsiyet düzeni, sınırlı da olsa tartışıldı ve kadınların kamu alanına girmesi için toplumun alt yapısı hazırlandı. Böylece Osmanlı Müslüman kadın ve erkeklerinin bu konudaki faliyetleri ”musavat-ı tamme”yi savunan bir feminizm sayılmasa bile, kadınların var olan ve kabul edilen ataerkil toplumundaki yerini değiştirip yükseltmek için önemli bir rol oynadı.





Bu döneme bakıldığında; birçok eylemde kentli, köylü ve işçi kadınların çeşitli dernekler, basın kuruluşları ve sendikalar aracılığı ile ön plana çıktığı,evlilik, boşanma, miras ve erkek vesayeti alanlarında yeni kazanımlar elde edilerek, erken evlilik, başlık parası ve çok kadınla evlenmede belli sınırlar içinde önemli ilerlemeler kardedildiği görülür. Aynı dönemde 1842’de ebelik kurslarının, 1858’de kız rüştiyelerinin, 1863’te sanayi okullarının, 1870’de
kız öğretmen okullarının, 1910’da ise kız üniversitesinin (İnas Darülfununu) açılması, çoğu yazarı kadın olan kadın dergilerinin (Muhadderat, Şüküfezar, Aile Hanımlara Mahsus Gazete) gibi yayınlamaya başlanması, kadının statüsünün geliştirilmesi ve kadın hareketinin ilerlemesi açısından önemli gelişmelerdir.

Osmanlı'da Kadın Yazarlar ve İlk kadın Dergisi

Osmanlı’da Kadın Yazarlar ve İlk kadın Dergisi

Bu gelişmelere ilaveten, II. Meşrutiyet Dönemi, Osmanlı Toplumunda sosyal iletişim yollarının modernleşmesi ile birlikte bağımsız bir sosyal güç, yeni modernist sınıfların yanında bir kadın hareketi olarak belirdi. Osmanlı kadınları, dönemin kadın basınında, erkeklere kıyasla kanunlarını ve kimliklerini değerlendirebilecekleri sosyal eleştiri için bakış açılarını oluşturabilecekleri bir kamusal alan buldular. II. Meşrutiyet canlı bir politik ortam yaratmış, çeşitli amaçlar ve ideolojiler doğrultusunda örgütler kurulmuş, böylelikle Osmanlı vatandaşları politik yönden hareketlenmiş, bu arada Osmanlı kadınlarıda politikleşmişti.

Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti Kadınlar Şubesi (1908), Osmanlı Kadınları Terakkiperver Cemiyeti (1908), Teali-i Vatan Osmanlı Hanımlar Cemiyeti (1910), kadınların politik faliyetlere aktif olarak katıldıkları cemiyetlerdir.

II. Meşrutiyetin kadın derneklerinden önce, kadınlara yönelik çıkan ve kadınların yazarlık ve yayıncılık yaptığı dergi ve gazeteler mevcuttu. Hanımlara Mahsus Gazete (1895-1906) yazarları, kadınların anne ve çocuk yetiştiricisi olarak önemlerini vurguladılar, kadınların eğitiminin milletin ilerlemesi açısından gerekli olduğunu savundular. Kadın yazarlar, eğitim hakkından mahrum edildikleri duygusu yaşadıklarını belirterek, terakki çağının dışında bırakılmalarına tepki gösterdiler.




Derginin idare heyeti, Osmanlı Kadınlarının entelektüel ve estetik becerilerini kamuoyuna göstermek amacıyla onların eserlerini yayınlayacağını duyurmuştu. Terakki Gazetesi Osmanlıca yayınlanan ilk bağımsız gazetelerden biriydi. 1868’de çıkmaya başlayan gazete. Fransa’daki kadınlar ve hak arayışları, kadın eğitimi, taaddüt-ü zevcat (çok eşlilik) gibi tartışmalara yer veriyordu. Gazetenin sahibi ve editörleri kadın konusu ile o kadar ilgilenmişlerdi ki, ayrı bir ek yayınlamaya karar verdiler. Böylece ilk Osmanlıca Kadın Dergisi Terakki-i Muhadderat kuruldu. (İffetli Kadınlar için ilerleme) yayın hayatına Haziran 1869’da başlayıp Eylül 1870’e kadar sürdü.

Bunu takip eden gazete ve dergilerde ve özellikle kadın dergilerinde yayınlanan makaleler. Kadının toplum içinde yeri hakkında düşünce ve tartışmalar ile ilgili bilgi veren önemli bir kaynak oluşturmuşlardı. Osmanlı Kadınlarının çıkardığı İlk Dergi Şükufezar Dergisi oldu. 1886’da yayın hayatına başlayan dergiyi çıkaran Arife Hanım, ilk sayısı için şunları yazmıştı.

”Bizi ki saçı uzun aklı kısa, diye erkeklerin hande-istihzasına hedef olmuş bir taifeyiz. Bunun aksini ispat etmeye çalışacağız. Erkekliği kadınlığa, kadınlığı erkekliğe tercih etmeyerek, şah-rah-i sa’y-u amelde (çalışmanın doğru yolunda) mümkün olduğu kadar payendaz-ı sebat (ayak direten) olacağız.”

Kaynak: edebivizör editörleri tarafından, (Şerif Mardin’in Işığında Türkiye’de Sivil Toplum ve Modernleşme-Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Yıldırım/ Kum Saati yay.) kitabından kısaltılarak alınmıştır.

İlişkide Aldatmadan daha çok Acıtan 6 durum

Öğrendikten Sonra Bir Kuş Tüyü Gibi Hafiflemenizi Sağlayacak 6 Psikolojik Gerçek

Bir Erkeğin Sizi Sevdiğini Gösteren 5 İstemsiz Davranış

Kadın M.stürbasyonu Hakkında 7 Şaşırtıcı Bilgi

Karakter Analizi Doğum Ayına Göre Belirlemek

Mutlaka okunması gereken İnsan Beynini Geliştiren 7 Roman

Kadınlar C.nsellikte Hangi Burçla Uyumlusunuz İşte Cevabı?

Bir Erkeğin Gözünde Tatlı Görünen 5 Kadın Karakteri

‘Seni Seviyorum’ Demesinden Daha Anlamlı Küçük Ama Önemli 7 Şey

Cinsel Keşif ve Psikoloji Üzerine Son Yıllarda Çekilmiş En İyi 4 Film

Başladıktan Sonra Elinizden Bırakamayacağınız 5 Mükemmel Kitap

Ölmeden Önce Mutlaka İzlenmesi Gereken 5 Başyapıt Film




0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir