İbni Fazıl İlk Kağıt Fabrikasını Kuran Bilginin Hayatı

İbni Fazıl İlk Kağıt Fabrikasını Kuran Bilginin Hayatı

İbni Fazıl İlk Kağıt Fabrikasını Kuran Bilginin Hayatı

İbni Fazıl İlk Kağıt Fabrikasını Kuran Bilginin Hayatı :  Asıl adı Yahya’dır. 739-805 yılları arasında yaşadı. Tam 12 asır önce ilk kağıt fabrikasını kuran kişi İbn-i Fazıl’dır. Bermekliler soyundan gelen İbn-i
Fazıl, Abbasi İmparatorluğu’nda 17 yıl vezirlik yaptı.

Hayatı boyunca hep parmakla gösterilen biri oldu. Bir nevi paylaşılamıyordu. İmparatorluğa verdiği hizmetlerden dolayı hem yönetimde, hem de halk arasında adı tarihe altın harflerle yazıldı. Hayatının zirvesinde de İslam dünyası başta olmak üzere, tüm insanlığa büyük bir armağanda bulundu İbn-i Fazıl.

Johannes Gutenberg isimli girişimci, hareketli metalik-ahşap parçalar ile aslında ilk seri yazılı baskı yapan kişi olarak tarihe geçmiştir. 1477 yılında, modern matbaaya ilham kaynağı olan, Alman Gutenberg’in çağdaş matbaayı Avrupa’da kullanmasına sebep olan aslında İbn-i Fazıl’dır. Alman Gutenberg’in
tarihe geçtiği 1447 yılından tam 683 yıl öncesine gidelim. Yıl 794 yer Bağdat. Dünya tarihinde ilk kağıt fabrikasının, bir müslüman tarafından kurulduğu yıl.



İbni Fazıl geliştirdiği teknik ile, dünya tarihinde ilk kez kağıt fabrikasını kuruyor.

Seri bir şekilde kağıt üreten, rulolar halinde dev makinalardan kağıt çıkan sistemi ilk kez İbn-i Fazıl hayata geçiriyor. Milattan Önce 3200’lü yıllarda, Mezopotamya’da yazıyı ilk kullananlar Sümerler’dir. Mezopotamyalı Sümerler yazıyı kullandıkları gibi garip figürlerden oluşan resimler de çizmişlerdir. Toprak ve taştan yaptıkları tabletler üzerine Sümerlerin yazdığı yazılar, çizdiği resimler hem tarihçilerin hem de sırlarla, şifreler ile uğraşan gizemcilerin bugün halen ilgisini çekmektedir.

Yaklaşık 5000 yıl önce tablet şeklinde parçaların üzerine yazı yazmak ve resim çizmek, belki günümüzde de Steve Jobs’a da ilham kaynağı olabilir. Tablet bilgisayar icadıyla dünya tarihine adını altın harflerle yazdıran Steve Jobs’un da öldükten sonra ardından birçok söylenti çıkarılmıştı. Aslında tablet
fikri, Apple’ın dahi adamına değil de, Microsoft’ta çalışan sıradan isimsiz bir mühendise ait olduğu konuşuldu yıllarca.

İlk tablet bilgisayar piyasaya sürüldükten sonra, Steve Jobs’un icadı olarak bilinen tablet bilgisayarın, başka bir mühendisin fikri olduğu hala konuşuluyor. Ancak kimse bu eserin, Sümer tabletlerine benzediğini aklına getirmedi. Hiçbir kaynakta buna yakın eleştiri, bağlantı göremedim. Belki de vardır. Bilemiyorum.



Tarih araştırmalarla doludur. Tablet bilgisayarı kim buldu tartışmasına benzeyen bir şekilde diğer tartışma konusu da ilk matbaanın nerede kullanıldığı?

Ağaç, ahşap düzeneklerden hazırlanan gelişmemiş matbaa sisteminin 593 yılında Çin’de kullanıldığı yazılıdır. Dünyada ilk gazetenin 700 yılında Pekin’de modern bir matbaa da basıldığı söylenir. Budizm kutsal metinleri de 8. yüzyılda bu sistemle, gelişmemiş seri matbaacılık sistemi ile basılmıştır. 868
yılında hatasız bir şekilde, seri basım yapılan ilk kitabı yine Çinliler basmış bazı tarihçilere göre.

Tianemmen adlı kitaptır bu kitap. Dedik ya tartışmalı bir konu bu diye… Uygurlar 9. yüzyılda, Mısır’da ise 4. yüzyılda kumaşa 9 ve 10 yüzyıllarda ise kağıda Arapların yazılar basıldığı, matbaacılık yöntemi
kullanıldığı bilinmektedir. Ancak çok önemli bir detay var. Bu baskılar hep ahşap ya da porselen malzemelerden oluşan harflerle yapılmış. Yani matbaada henüz tahta kalıplar kullanılıyormuş.

1447 yılında seri baskıya geçen Alman Johannes Gutenberg üç yıl uzun uğraşlar sonunda, matbaasında artık çığır açacak bir yeniliğe imza atmış. Gutenberg ahşap dizgileri çıkartmış ve metal baskılar kullanmaya başlamış. Sürdürebilirliği sağlamak adına dünyada saygı duyulan, en ucuz ve en seri kağıt üretimi İbn-i Fazıl’a aittir.

Kaynak: Dinler ve İlkler- Can Karaman / ötekiadam yayınları kitabından alınmıştır.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir