Varlık Vergisi Nedir ve Varlık Vergisinin Çıkarılma Nedenleri

Varlık Vergisi Nedir ve Varlık Vergisinin Çıkarılma Nedenleri

Varlık Vergisi Nedir ve Varlık Vergisinin Çıkarılma Nedenleri

Varlık Vergisi Nedir ve Varlık Vergisinin Çıkarılma Nedenleri : 1942 yılında, özellikle gayri müslim vatandaşlarımız arasında Varlık Vergisi Faciası diye anılan olaylara sebep olan 1942 Varlık Vergisi Kanunu çıkartılır.  1942 Varlık Vergisi Kanunu Nedir diyen okurlar için hazırladık yazımızı. Buyrun.

Tek Parti Dönemi Meclis Başkanı Şükrü Saraçoğlu’nun açık beyanatına göre ” Varlık vergisi 1942 amacı, Rum, Yahudi ve Ermenilerin sahip oldukları ekonomideki öncülüklerine son vermekti. Yani piyasayı yabancıların elinden almaktı.

Bu kanunun çıkışından sonra, komisyonlar oluşturuldu. Bu komisyonlar, bir bir gayrimüslimlerin servetlerini inceledi ve verecekleri vergileri hesapladı. Ancak bu saptamalar sonunda maliyeye iletilen rakamlar, yükümlülerin servetlerinin üstündeydi. Çoğunun bu rakamları ödemesi imkansız gibiydi. Buna rağmen hazineye yapılacak ödemelerde, bir haftalık gecikmeye yüzde bir, iki haftalık gecikmeye ise yüzde iki faiz ekleniyordu. İki hafta içerisinde vergisini ödemeyenlerin eşyaları, evleri, işyerleri haciz ediliyor, açık arttırma ile satılıyordu. Dr. Dilek Güven, bahsettiğimiz kitabında, Parseh Gevrekyan adlı bir varlık vergisi mağduru ile yaptığı söyleşiyi aktarmış.



” Varlık Vergisi’nin işleme konulduğunda 31 yaşımdaydım ve odun ticareti yapıyordum. Ödenecek vergi 150,000 tl idi. Düşünün o zamanlar bir kamyon dolusu olan odun 25 tl. Bütün malımı da satmış olsam bu meblağı ödeyemezdim. Bu arada aslında ödenmesi gereken rakam bunun iki katıymış. Ancak komisyondaki arkadaşlar yarı yarıya düşürmüşler…”

Varlık Vergisinin yasasına göre, bir ay içinde vergisini ödemeyen yükümlüler, ödeyemedikleri miktarı, bedeni çalışma ile ödeyebilmeleri için, çalışma kamplarına götürüleceklerdi. Nitekim 27 Ocak 1943’ten itibaren gayrimüslimler gruplar halinde Erzurum Aşkale çalışma kampı‘na sevk edilmeye başladılar. Aralarında 70-80 yaşlarında olanlarında bulunduğu bu insanlar, şüphesiz ki büyük sıkıntılar içine düşmüşlerdi.

Zorluklar içinde ulaştıkları kampın koşulları, beslenme, temizlik tıbbi yardım bakımından çok kötü idi. Sonuçta kısa sürede 21 kişi hayatını kaybetmişti. Aşkale’den başka ayrıca Sirkeci’de, Eskişehir  ,Sivrihisar’da da birer çalışma kampı kurulmuş. Kamptakiler genellikle yol yapımında kullanılmışlar.

Bu şartlar 17 Eylül 1943’e kadar sürdü. Bu tarihte, Meclisin birdenbire varlık vergisi borçlarını silme kararı aldığını görüyoruz. Aralık 1943’te de çalışma kamplarında tutulanlar serbest bırakıldılar.

15 Mart 1944’de de yine bir yasa ile Varlık Vergisi Kanunu kaldırıldı. Bu arada Devlet Varlık Vergisi’nden 315,000,000 tl tahsilat yapmıştı.

Hararetle uygulanan bu kanunun, birdenbire kaldırılması, tahsilatlarının durdurulması, tutuklarının serbest bırakılması elbette çok iyi olmuştur. Ama bu işe neyin etken olduğu, ayrı bir inceleme konusu. Bazı iç ve dış tepkilerin vergilerin kaldırılmasında etken olduğunu, tahmin etmek zor değil. Zira 13 Eylül 1943 tarihinde New York Time gazetesinde Cyrus Sulzberger tarafından, Türkiye’de Varlık Vergisini eleştiren bir yazı dizisi yer aldı.

Aynı tarihte Alman ordularıda başarısız oldukları hatta telef oldukları Rusya macerasından vazgeçmek zorunda kalarak çekilmeye başlamışlardı. Bu çekiliş, Almanya’nın savaştan yenik ayrılacağının ilk somut işaretlerinden biriydi. Varlık Vergisi’nin tarihi ve uygulaması, Milli Şef Döneminden kalan Nazi Almanya’sından bir esindir.

Kaynak: H. Emre Oktay/Yassıada Menderes’in Gözyaşları – Akis Kitap




0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir